فصل ششم: کیفیت تقوم جنس به فصل (ص29)

با توجه به اتحاد جنس و فصل در خارج، تقوم جنس به فصل در خارج نیست، زیرا دو چیزی که در خارج متحدند، هیچ‌کدام متقوم به دیگری نیست. تقوم جنس به فصل، به حسب تحلیل عقلی است؛ تحلیل نوع به دو جزء عقلی و نیازمندی اجزاء به هم‌دیگر سبب می‌شود یکی را علت یا اصل و دیگری را معلول یا فرع بدانند. هر دو اصل یا علت نیستند، چنان‌که هر دو فرع و معلول هم نیستند وگرنه در هر دو صورت ترکیب رخ نمی‌داد.

فصل علت جنس است، نه برعکس وگرنه لازمه‌اش این است که جنس، علت فصول متقابل و متباین باشد که محال است.