فصل ششم: تقسیم فاعل به بالذات و بالعرض (ص16)

اکثر موارد و مصادیق که مردم و متکلمان آن‌ها را فاعل می‌دانند، مانند پدر نسبت به فرزند، کشاورز نسبت به زراعت، بنّا نسبت به ساختمان در واقع فاعل حقیقی و بالذات نیستند بلکه فاعل بالعرض و مجازند (فاعل بالتبع هستند). فاعل حقیقی در همه موارد حق تعالی است چنان‌که فرمود: أَفَرَأَيْتُمْ مَا تُمْنُونَ * أَأَنْتُمْ تَخْلُقُونَهُ أَمْ نَحْنُ الْخَالِقُونَ ﴿واقعه، 58ـ۵۹﴾؛ أَفَرَأَيْتُمْ مَا تَحْرُثُونَ * أَأَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ ﴿واقعه، 63ـ۶۴﴾؛ أَفَرَأَيْتُمُ النَّارَ الَّتِي تُورُونَ * أَأَنْتُمْ أَنْشَأْتُمْ شَجَرَتَهَا أَمْ نَحْنُ الْمُنْشِئُونَ ﴿واقعه، 71ـ ۷۲﴾.